Κατανόηση των κοινωνικών στερεοτύπων και προκαταλήψεων

Το στίγμα και οι διακρίσεις αποτελούν εμπόδια για την αναζήτηση βοήθειας και τη συμμετοχή στη φροντίδα, ενώ σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις, οι παθήσεις ψυχικής υγείας θα επηρεάσουν έναν στους τέσσερις ανθρώπους καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους, αλλά σχεδόν τα δύο τρίτα των ατόμων με παθήσεις ψυχικής υγείας δεν θα αναζητήσουν θεραπεία (ΟΗΕ, 2017).

Σύμφωνα με μια συστηματική έρευνα των Velasco κ.ά. (2020), το σημαντικότερο εμπόδιο στην αναζήτηση βοήθειας σχετικά με τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας ήταν το στίγμα, ακολουθούμενο από αρνητικές στάσεις και πεποιθήσεις για τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και τους επαγγελματίες. Επιπλέον, λίγες μελέτες συσχετίζουν τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων με την αναζήτηση βοήθειας, όπου η υψηλότερη συμπτωματολογία συσχετίστηκε με χαμηλότερες προθέσεις αναζήτησης βοήθειας.

Οι άνθρωποι συχνά επιλέγουν να υποφέρουν από ψυχική δυσφορία χωρίς ανακούφιση, παρά να διακινδυνεύσουν τις διακρίσεις που συνεπάγεται η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Ωστόσο, με τη σωστή υποστήριξη, τα περισσότερα άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές μπορούν να λειτουργήσουν σε πολύ υψηλό κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, διατηρώντας άριστες σχέσεις και λειτουργώντας καλά στην απασχόληση (WHO, 2022b).

Η χαμηλή ζήτηση για φροντίδα ψυχικής υγείας μπορεί επίσης να οφείλεται σε χαμηλά επίπεδα υγειονομικής παιδείας σχετικά με την ψυχική υγεία, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης γνώσεων και κατανόησης της ψυχικής υγείας, καθώς και των επικρατουσών πεποιθήσεων και στάσεων σχετικά με την ψυχική υγεία και την αποτελεσματική φροντίδα ψυχικής υγείας.

Η πραγματικότητα είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι μπορεί να μην έχουν πρόσβαση σε τεκμηριωμένες πληροφορίες σχετικά με ευκαιρίες που μπορούν να προάγουν την ψυχική τους υγεία. Εν τω μεταξύ, οι διάχυτες αρνητικές συμπεριφορές εξακολουθούν να απαξιώνουν και να διαιωνίζουν τις διακρίσεις και την κακοποίηση των ατόμων που ζουν με προβλήματα ψυχικής υγείας (WHO, 2022b).

Σε μια συστηματική ανασκόπηση σχετικά με τα εμπόδια, τους παράγοντες διευκόλυνσης και τις παρεμβάσεις που στοχεύουν στη συμπεριφορά αναζήτησης βοήθειας για κοινά προβλήματα ψυχικής υγείας σε εφήβους, η οποία διεξήχθη από τους Velasco et al. (2020), οι νέοι ανέφεραν έλλειψη γνώσεων σχετικά με την ψυχική υγεία και το σύστημα υποστήριξης, γεγονός που οδηγεί σε αίσθημα ανασφάλειας και ενδεχομένως σε καθυστέρηση της αναζήτησης βοήθειας.

Σημαντικά ευρήματα περιλαμβάνουν την παρουσία στίγματος, την έλλειψη γνώσεων για τα θέματα ψυχικής υγείας, τη λαχτάρα για αυτοδυναμία και την αίσθηση αδυναμίας που εκφράζουν οι νέοι σε διάφορα πλαίσια και χώρες (Westberg et al., 2022).

Η βελτίωση του υγειονομικού αλφαβητισμού των νέων μπορεί να διευκολύνει την αναζήτηση βοήθειας μέσω μηχανισμών ευαισθητοποίησης σχετικά με τη διαθεσιμότητα υπηρεσιών και την αναγνώριση συμπτωμάτων (Velasco et al., 2020).