Ανάπτυξη ευαισθητοποίησης και ενσυναίσθησης για τους νέους με λιγότερες ευκαιρίες
Η βρεφική, η παιδική και η εφηβική ηλικία είναι ηλικίες ευάλωτες αλλά και ευκαιριακές για την ψυχική υγεία (ΠΟΥ, 2022β). Τα άτομα που έχουν πίσω τους μια ασφαλή και υποστηρικτική περίοδο της εφηβείας και της παιδικής ηλικίας και που είναι σε θέση να ασκούν συναισθηματικό έλεγχο και κοινωνικές ικανότητες, είναι καλύτερα εξοπλισμένα για να αντιμετωπίσουν το σύνολο των επιλογών και των προκλήσεων που αναπόφευκτα παρουσιάζονται στην ενήλικη ζωή (WHO, 2012).
Οι κοινωνικά περιθωριοποιημένες ομάδες τείνουν να εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά ψυχικών διαταραχών σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό, αντιμετωπίζοντας συχνά προκλήσεις στην πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη. (Priebe et al., 2012).
Παράγοντες κινδύνου για την ψυχική υγεία
—
Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της ευημερίας ενός ατόμου περιλαμβάνουν παράγοντες κινδύνου, όπως η ανεργία που συνδέεται με μεγαλύτερη χρήση υγειονομικής περίθαλψης και υψηλότερα ποσοστά θανάτου. Μια σημαντική πηγή ευημερίας είναι η συμμετοχή στη ζωή και τις δραστηριότητες της τοπικής κοινότητας στην οποία ζουν τα άτομα και οι οικογένειές τους. Ο αποκλεισμός από αυτές τις δραστηριότητες, για διάφορους λόγους, μπορεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ευημερία του ατόμου (WHO, 2012).
—
Η κακή υγεία ή η αναπηρία αποτελεί έναν άλλο σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την ψυχολογική ευημερία γενικά και την κατάθλιψη ειδικότερα. Τα άτομα με χρόνια ασθένεια ή αναπηρία -είτε συνυπάρχουν με κατάθλιψη είτε όχι- διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να περιθωριοποιηθούν από κοινωνικές ή κοινοτικές δραστηριότητες, ιδίως εκείνες που συνδέονται με στίγμα ή διακρίσεις (WHO, 2012).
—
Επιπλέον, η στροφή προς την εξ αποστάσεως μάθηση έχει ως αποτέλεσμα τη διάβρωση πολλών προστατευτικών παραγόντων που προσφέρει η φοίτηση στο σχολείο, όπως η καθημερινή ρουτίνα, η κοινωνική επαφή, η κοινωνική και συναισθηματική υποστήριξη από τους εκπαιδευτικούς, η αίσθηση του ανήκειν σε μια κοινότητα και η πρόσβαση στη σωματική άσκηση. (ΟΟΣΑ, 2021).
Προστατευτικοί παράγοντες για την ψυχική υγεία
—
Οι προστατευτικοί παράγοντες στο πλαίσιο των περιβαλλοντικών παραγόντων περιλαμβάνουν διάφορα στοιχεία που προάγουν την ευημερία και την ανθεκτικότητα. Η ισότιμη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, η κοινωνική δικαιοσύνη, η ανεκτικότητα και η ενσωμάτωση, η κοινωνική και έμφυλη ποιότητα παράλληλα με τη σωματική ασφάλεια και την ασφάλεια, για να αναφέρουμε μερικά από αυτά (WHO, 2012).
—
Η αναφερόμενη ισότητα μπορεί να προωθηθεί μέσω της εκπαίδευσης και της πληροφόρησης, ενθαρρύνοντας τον ανοιχτό διάλογο και μια συμπονετική προσέγγιση για την ακρόαση και την υποστήριξη των ατόμων που αντιμετωπίζουν προκλήσεις ψυχικής υγείας. Συγκεκριμένα παραδείγματα προσεγγίσεων και παρεμβάσεων θα περιγραφούν στο κείμενο που ακολουθεί.